Türkiye sosyalist solunun eleştirisinden başlayarak mevcut durumu da göz önüne alındığında, geleneksel örgütsel model ve anlayışların kitlelerle bağ kurmaktan uzak olduğu tartışmasızdır. Bugünün öncüsünün şablonculuk, nostaljik tekrar ya da tek başına derin teorik analizler içerisinde inşa edilemeyeceği açıktır. Nitekim somut durum, bize bu şekildeki girişimlerin sınırlarına dayandığını göstermektedir. Bugünün devrimci öznesinin inşası, tek bir model değil çok katmanlı bir örgütsel inşanın gerekliliğini göstermektedir. Nitekim sosyalist sol ve devrimci örgütler özneleştiremeyen ve devrimcileştirmeyen yapılarıyla ikili bir açmaz içerisine girmiş durumdadır. Bugünün modelinde biz, içerisinde yer aldığımız düzenin ve çağın gerekliliklerine uygun bir örgütsel model inşasını hedef alıyoruz.
Bu nedenlerle kesintisiz hareket ve devrimci karşı çıkışın örgütünü ne salt bir “parti” biçiminde ele alabilir ne de kendiliğinden “hareket” dinamiklerine terk edebiliriz. Bugün kesintisiz devrimci atılım ve hareketin ihtiyacı olan modeli “parti – hareket hibriti” olarak tarif etmek mümkündür. Bu model hem programatik netliği hem de kitlelerle canlı bağ kurma yeteneğini aynı anda taşıyan, bürokratik kapalı yapılardan da süreksiz ağcılık ve yataylıktan da uzak duran bir örgütlenme modelidir. Bu hibritin canlı ve işlerlik taşıyan dokusunu ise komite–koordinasyon–komün kültürü oluşturacaktır. Komiteler, taban örgütlenmesinin ve doğrudan demokratik nüvelerin çekirdeğini; koordinasyonlar bu komitelerin ortak aklı ve stratejik eşgüdümünü; komünler ise gündelik yaşamı örgütleyen, karşı-hegemonya kurumlarını oluşturacaktır. Böylelikle devrimci özne, yalnızca politik eylemlerin örgütleyicisi değil, aynı zamanda yeni bir yaşamın nüvesini bugünden kuran bir güç haline gelecektir.
Lenin’in teorisindeki devrimci öncülük anlayışı, modern toplumsal yapının karmaşık biçimleri ve neoliberal kapitalizmin dönüşümü – geldiği nokta itibariyle toplumla yeniden ilişkilendirilmelidir. Dolayısıyla modern toplumsal gerçeğe tekabül edecek bir birliktelik olarak öncünün inşası, özneleşmeyi ve kitle faaliyetini dışlamayacak bir ikilik içerisinde gerçekleştirilmelidir. Dolayısıyla devrimci çalışma katmanının esas işlevi hala toplumsal dönüşümdeki öncü ve esas aracı olmayı sürdürürken örgütsel katmanlar ve kitle çalışması arasındaki eşgüdümü sağlayacak yeni bir irade de ortaya koyulmalıdır. Dolayısıyla kesintisiz hareket ve devrimci karşı çıkışın ihtiyacı, bu öncülüğü kitlelerin kendi öz örgütlenmelerinden besleyen bir yapı şeklinde inşa etmektir.
Bir partinin sınıfın stratejik iradesi olarak inşası önemli ve esastır ancak bir partinin kitle hareketlerinin ve yerel inisiyatiflerin pratik ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde esnek olabilmesi de gerekliliktir. Dolayısıyla parti ve hareket birbirini besleyen; hibritin her aşamasının halk ile sürekli ve organik bağ kurabildiği bir yapının inşası ihtiyaçtır.
Günümüzün öznesi, sadece merkezi örgütten değil aynı zamanda tabandan katılımcı örgütlenme süreçlerinden de beslenecektir. Devrimci irade, sadece stratejik öngörüyle değil yerel komite, koordinasyon kültürüyle ve kitlelerin katılımıyla güç kazanacaktır. Örgütlenmenin ağları ise komite – koordinasyon – komün kültürüyle kitleleri özneleştirecektir. Hedefimiz, halkın öz gücü ve yönetim anlayışıyla devrimci öncünün inşasını eşgüdümleyerek günümüz toplumunun özgürlükçü ve karşı hegemonik doğasına uygun devrimci bir örgüt inşasıdır. Bugün devrimci hareketin öncüsü, yalnızca merkezî bir komut odası veya bürokratik bir yapıya dayalı değil; halkın öz yönetim süreçlerinden beslenen bir örgütlenme anlayışını gerektirmektedir.
Parti ve hareket hibriti sadece stratejik merkeziyetçiliği değil, aynı zamanda katılımcı, yerel taban örgütlenmelerini güçlendiren bir dönüşüm hedefler. Bu dönüşüm, sadece ekonomik ve politik değil, aynı zamanda kültürel hegemonya mücadelesi imkânı da sunacaktır. Artık, kitlelerin pratik çıkar, talep ve sorunlarını merkeze alarak özneleştiren ve katılımcılık sürecini örgütleyebilmek, devrimci örgütlerin ayırt edici bir işlevi olmalıdır. Komite ve koordinasyonlar, bu işlevi yerine getirecek çift yönlü süreçler olarak öne çıkar; bu süreçler hem halkın kendi mücadelesini örgütler hem de devrimci öncüyü güncel ihtiyaçlarla birleştirir.
Sonuç olarak kesintisiz hareketin ve devrimci karşı çıkışın ihtiyacı olan model, örgütlenmenin toplumsal mecralarda genişlemesini sağlayarak herkesi kapsayan bir devrimci katılımı sağlar. Bu model, yalnızca teorik bir şiar değil aynı zamanda gündelik hayatın ve toplumun alt yapısının dönüşümünü de kapsar. Bu sayede, devrimci öncülük artık yalnızca stratejik bir odak değil halkın öz gücüyle bütünleşmiş bir irade haline gelir.
A) Parti – Hareket Hibriti
Parti–Hareket hibriti, programatik -stratejik hamle kapasitesinin netliği ile kitle esnekliğini aynı örgütsel bedende buluşturmayı hedefleyen biçimdir. Stratejik anlamda merkezi eğilim; taktiklerde ve damıtılarak uygulanmasında yerel esneklik, karar almada taban meşruiyeti, uygulamada koordineli hız temel ilkedir. Hibritin amacı, kitlelerin gündelik ihtiyaçlarından yükselen enerjiyi kalıcı kurumlaşmaya ve devrimci kopuş ufkuna bağlamaktır.
Dolayısıyla parti, dar bir örgütsel çekirdekten ibaret değil kitlelerin asgari müştereklerde ortaklaştığı, emekçilerin, gençlerin, kadınların, ezilenlerin somut taleplerini taşıyan geniş siyasal zemin olarak kavranmalıdır. Bu zemin, farklı toplumsal kesimleri birleştiren, onların gündelik mücadelesini devrimci odağa bağlayan bir ortaklaşma alanıdır.
Hareket ise, bu geniş zemini örgütleyen kadro çalışmasının canlı damarıdır. Kadrolar, kitlelerin gündelik pratiklerini örgütlü sürekliliğe dönüştürür, talepleri programatik ufka taşır ve devrimci iradenin sürekliliğini sağlar. Dolayısıyla hareket, partiyi donuk bir çerçeve olmaktan çıkarır; onu sürekli devrimci bir atılımın dinamiğine dönüştürür.
Bu hibrit model, klasik dar-bürokratik örgüt anlayışını da kendiliğindenci ve süreksiz hareket mantığını da aşmayı hedeflemektedir. Parti, kitlelerin geniş birliğini sağlayacak çalışma alanı olurken hareket ise kadro iradesinin örgütleyici rolünü temsil eder. İkisi bir araya geldiğinde ortaya çıkan şey hem programatik netliği olan hem de tabandan beslenen devrimci bir özne olacaktır.
Bu nedenle parti-hareket hibriti, klasik merkeziyetçiliği güncelleyerek stratejik-politik merkeziyetçilikle taktik esnekliği-yerelleşme inisiyatiflerini buluşturur. Böylelikle hem kitlelerin katılımını garanti altına alır, hem de devrimci yönelimi dağınıklığa kurban etmez.
Bugünün Türkiye’sinde bu modelin zorunluluğu açıktır. Dar çekirdek partiler, kitlelerle bağ kuramayan – hatta kurmaya çabalamayan- bürokratik yapılara dönüşmüş; kendiliğindenci hareketler ise süreksizlik ve dağınıklık içinde sönümlenmiştir. Parti-hareket hibriti ise bu iki açmazı aynı anda aşmayı hedeflemektedir: Geniş kitle zemini ile devrimci kadro damarını birleştirerek kesintisizliği yalnızca bir söylem değil bir örgütsel gerçeklik haline getirmeyi hedeflemektedir.
Parti–Hareket Hibriti, kitleleri yalnızca gündelik mücadelelerde bir araya getirmekle yetinmez; kesintisiz devrimci görevler perspektifiyle bu mücadeleleri çift katmanlı suni dengeyi parçalayacak siyasal bir hatta yönlendirir. Dolayısıyla hibrit model, faşizmin baskıcı denge siyasetine karşı kitlelerin özneleşmesini örgütleyen, evrimsel mücadeleleri devrimci bir iddiaya bağlayan stratejik örgütlenme biçimidir. Bağımlı kapitalist eğilimler ve alt emperyal faaliyetlerin somutlandığı neo-faşizmi yenecek olan toplam iddiayı bunun üzerine inşa etmek gerekmektedir.
1) Kitle Çalışması: Asgari Müştereklerde Buluşan Parti Zemini
Parti, yalnızca bir örgütsel çekirdek değil, geniş kitlelerin asgari müştereklerde buluştuğu bir siyasal zemin olarak kavranmalıdır. Bu zemin, sınıfın parçalanmış – dönüşmüş yapısını, farklı kimlik ve direniş dinamiklerini, en temel demokratik talepler etrafında ortaklaştırarak siyasal bir odağa dönüştürecektir. Asgari müştereklerden kastımız sosyalistlerin mücadele içerisinde demokratik görevlerle iç içe geçmiş olduğunun tespitini yaptığı, kitlelerin günlük yaşamından ve en yakıcı çelişkilerinden doğan taleplerdir: Barınma hakkı, güvenceli iş, eşit yurttaşlık, kadın özgürlüğü, ekolojik yaşam, ifade özgürlüğü, faşist baskının geriletilmesi, neoliberal kapitalizmin saldırılarına karşı kamusal hakların-alanın müdafaa edilmesi gibi unsurlar buna örnek olarak verilebilecektir. Bu talepler, burjuvazinin düzen içi sınırlarında kalıcı çözüme ulaşamaz ancak aynı zamanda geniş kitlelerin doğrudan temas ettiği, onları harekete geçiren gündelik gerçekliklerdir. Buradaki demokratik zemin görevleri, faşizmin sınırlarına çarpma durumuyla karşı karşıya olduğu için devrimci görevlerle iç içe şekilde önümüzde durmaktadır.
Bu nedenle parti çalışması, kendi varlığını kitlelerin bu müşterek zemininde örgütler. Parti, kitlelerin farklı bileşenlerini dar ideolojik şemalara zorlayan bir “üst akıl” şeklinde örgütlenmeyecek olup onların somut taleplerini siyasal bir hatta çeviren devrimci odağın kurucu zeminidir. Bu ikilik, kesintisiz şekilde ve sürekli hareketle kurulacaktır. Asgari müşterekler, farklı toplumsal kesimlerin en geniş birliğini sağlarken, aynı zamanda devrimci programla bağ kurabilecek en dinamik halkadır. Nitekim devrimci dinamik, odak ve dalganın bu saflaşma içerisinden çıkması siyasal bir hedef olduğu kadar ciddi bir görevdir. Burada asıl görev, bu müşterekleri reformist bir hattın içinde eritmek değil; onları devrimci kopuşa bağlayacak bir siyasal hat inşa etmektir.
Kitle çalışması, bu yönüyle yalnızca propaganda ve ajitasyon değil, aynı zamanda örgütlenmenin toplumsal mecralarda ve yerel-taban zeminde kalıcılaşmasıdır. Barınma mücadelelerinden ulaşım mücadelelerine, gerici eğitim programlarına karşı platformlardan işçi direnişlerindeki dayanışma ağlarına, gençlikten kadınlara, lubunya komitelerine kadar her yerde asgari müşterekler üzerinden örgütlenen yapılar, partinin geniş zemininin özünü oluşturur. Parti, böylelikle yalnızca bir “örgüt” değil, halkın gündelik yaşamını örgütleyen ve onun devrimci ufkunu genişleten bir siyasal organizma yaratma olasılığını taşır hale gelecektir. Kitle çalışması, talepleri tabandan inşa eden ve kitlelerin doğrudan siyasal süreçlere katılımını mümkün kılan dinamiklerdir. Bu örgütlenmeler, tekil talepleri aşarak bütünlüklü bir karşı çıkışa bağlandığında, parti yalnızca dar bir örgüt olmaktan çıkar; halkın gündelik yaşamındaki çelişkileri devrimci bir siyasal ufka yönlendiren, toplumsal mücadeleleri ortak bir iktidar perspektifinde birleştiren bir organizma haline gelir. Bu nedenle parti, kitlelerin kendi deneyimlerinden doğan mücadelelerini programatik ufka taşıyan; onları reformist sınırların ötesine geçirerek devrimci sürecin kurucu bileşenleri haline getiren siyasal bir zemin olarak kavranmalıdır. Asgari müşterekler temelinde gelişen örgütlenmeler, partinin geniş zeminini inşa eden ve kitlelerin doğrudan siyasal süreçlere katılımını mümkün kılan dinamiklerdir.
Sonuç olarak, kitle çalışmasının asgari müştereklere yaslanması, bir yandan farklı toplumsal kesimleri devrimci odağa çeker, öte yandan reformist sınırları aşarak mücadeleleri kesintisiz bir devrimci sürece bağlar. İşte bu yüzden parti, halkın gündelik ihtiyaçlarının siyasal ufka bağlandığı yer; kitle çalışması ise bu bağın ete kemiğe büründüğü pratik düzlemdir. Bu bağlamda kitle çalışması, yalnızca taleplerin dillendirilmesiyle sınırlı bir ajitasyon değil; aynı zamanda bu taleplerin faşizmin sınırlarında tıkanışını gözler önüne sererek kitlelere devrimci bir ufuk kazandırma görevidir. Asgari müşterekler, halkın gündelik yaşamındaki en yakıcı çelişkilerin somutlaşma biçimidir. Bu çelişkiler, kapitalist düzenin yapısal krizleriyle kesiştiği noktada, basit bir talep olmaktan çıkar; rejimin ve iktidarın doğrudan hedefi haline gelir. İşte partinin misyonu da tam burada devreye girer: bu çelişkileri devrimci bir hatta bağlamak, kitlelerin en sıradan görünen taleplerini bile iktidar sorununa dönüştürmek.
Böylelikle parti, yalnızca kitlelerin sözcüsü değil, aynı zamanda onların öz gücünü devrimci sürece yönlendiren bir irade merkezi haline gelir. Bu zemin, geniş toplumsal kesimleri ortaklaştırırken, aynı zamanda onları düzen içi sınırların ötesine taşıyacak bir devrimci odağın kurulmasını mümkün kılar. Asgari müşterekler, birleştirici oldukları kadar ayrıştırıcıdır da: reformist hattı sınırlarda tutarken, devrimci hattı kesintisiz mücadeleye zorlayan diyalektik işlev tam da buradadır.[1]
2) Devrimciler Çalışması: Nitelikli Kadro Faaliyetiyle Kitle Çalışmasının Örgütleyicisi ve Sürdürücüleri
Parti–hareket hibritinin ikinci ayağını, nitelikli kadro faaliyeti olarak tanımladığımız “devrimciler çalışması” oluşturmaktadır. Parti, geniş kitlelerin asgari müştereklerde buluştuğu zeminde şekillenirken; bu zemini kalıcı, sürekli ve devrimci bir hatta bağlayan damar kadro çalışmasıdır. Kadrolar, yalnızca ajitatör ya da teknik görevlerin yürütücüsü değildir; aynı zamanda kitlelerin gündelik taleplerini stratejik ufka taşıyan, somut mücadeleleri kesintisiz devrim hattıyla buluşturan devrimci öznenin kurucu unsurlarıdır.
Devrimci kadro, kesintisiz devrim anlayışının güncel taşıyıcısıdır. Bu kadro çalışması, kitlelerin dağınık ve kendiliğinden eylemliliğini örgütlü bir sürekliliğe dönüştürür. Dolayısıyla devrimciler çalışması, partiyi donuk bir örgüt olmaktan çıkarıp, onu sürekli hareket halinde tutan katalizör işlevi görür. Bu çalışmanın özü, kadroların örgütçü, ideolojik ve güven verici doğal önderlik rollerini aynı anda üstlenmelerinde yatar. Kadrolar yalnızca kitlelere öncülük etmez aynı zamanda onlarla birlikte dönüşür, onların içinden çıkar, onların özneleşme süreçlerini kolaylaştırır. Bu bağlamda devrimciler çalışmasının kadroları kendisini kitlenin üzerinde hiyerarşik olarak konumlandıran bir özne değildir. Kadro, siyasal yaşamın bugünden kurulmasında kitlelerin özneleşmesini temin eden; kitleyi kadrolaştırma yeteneklerini taşıyan ve de öncülük ederken kitlelerle eşitlenebilen unsurlar olmalıdır. Dolayısıyla devrimcilik ve kadro faaliyeti, bir tür tahakküm ilişkisi olarak görülmemelidir.
Bu nedenle devrimci kadro çalışması, iki yönlü bir diyalektik taşır: Bir yandan kitlelerin gündelik mücadelelerinden beslenir diğer yandan bu mücadeleleri programatik ufka taşır. İdeolojik yerelleşme ve doğal önderlik pratikleriyle birlikte siyaseti kendi alanlarına damıtarak yaratıcı faaliyetleri iktidar iddiasına bağlayabilmek kadronun en önemli özelliklerindendir. Kadro, ne kitlelerin gerisinde sürüklenen pasif bir “zleyicidir ne de onların üstünde duran bir “komut odağıdır”. Kadro, kitlelerle birlikte hareket eden ama onları devrimci odağa bağlayacak tarihsel bilinç ve stratejik iradeyi taşıyan siyasal özdür.
Bugün Türkiye’de sosyalist solun en büyük açmazı, kitle çalışmasını kalıcı kılacak ve süreklileştirecek bu kadro damarını yaratamamasıdır. Kitlelerle temas eden birçok örgüt, bu temasları kadro inşasına dönüştüremediği (bazı yapılar ise dar varlıklarını sürdürmekle yetindiği için dönüştürmemeyi bilinçli bir siyasal tercih kılmaktadır) için ya bürokratik daralmaya saplanmakta ya da kendiliğindenci dağınıklıkta sönümlenmektedir. Oysa devrimciler çalışmasının hedefi, her kitle hareketinin içinden nitelikli, örgütçü, ideolojik ve güven veren öncüler çıkarmak; bu öncülerin sürekliliğini sağlayacak mekanizmaları işletmek olmalıdır. Bu bakımdan devrimciler çalışmasının esasında dar bir bürokrasi örgütlemek değil inisiyatif almaya teşvik eden dönüştürme sürecini örgütleyerek kadrolar yaratmak esaslı bir görevdir.
Devrimci kadrolar, aynı zamanda demokrasi ve devrim mücadelesinin iç içe geçmiş görevlerinin de asli taşıyıcılarıdır. Çünkü bu kadrolar, kitlelerin somut taleplerini – barınma, iş, özgürlük, eşitlik, yaşam, varolma hakkı – reformist sınırların ötesine taşıyarak neo-faşizmin yapısal tavanına çarptığı noktada devrimci görevlerle bütünleştirirler. Kadro çalışmasının siyasal işlevi, işte bu bütünleştirme kapasitesinde saklıdır.
Kadro, kitlelerden kopuk bir tür “profesyonel aktivist” değildir ama aynı zamanda kitlelerin kendiliğindenliğine teslim olmuş bir izleyici de değildir. Kadro, tam da Lenin’in profesyonel devrimci anlayışının güncellenmiş biçimiyle, bugünün toplumunun karmaşık ağ yapıları ve neoliberal kapitalizmin esnek üretim–yaşam biçimlerini kavrayabilerek yaratıcı örgütlenme zeminleri yaratabilen özneleşmenin kendisidir. Devrimci kadro, bu anlamda kitle çalışmasındaki çoklu alanları stratejik bir ufka bağlayabilen bağ dokusudur: Parçalı mücadeleleri ortak bir kopuşa yönlendiren – ezilenler bloğunu birleştiren – siyasal iradenin kurucu öznesidir.
Bu noktada devrimci kadro çalışması, aynı zamanda irade ve nesnellik tartışmasının da çözüm alanıdır. Sadece iradeci–voluntarist bir dayatma anlayışı kadroyu maceracı bir avangarda dönüştürme tehlikesi taşırken salt nesnelliğe yaslanan “kendiliğindenci” anlayış kadroyu pasif bir gözlemciye indirger. Oysa kadronun görevi, tarihsel zorunluluk ile devrimci iradenin diyalektik bütünlüğünü kurmaktır. Kadro, ne nesnelliği inkâr eden bir iradeciliktir ne de iradeyi bastıran bir determinizm. Kadro, görevlerin iç içeliğini kavrayarak bu diyalektiğin örgütsel ifadesini yaratmayı hedefleyecektir. Kadro, parçalı görünen mücadeleleri (ekoloji, kadın özgürlüğü, işçi hakları, lubunya mücadelesi, gençlik hareketleri vb.) tekil ve dağınık talepler olmaktan çıkararak onları hegemonik bir devrimci zincire bağlamak görevini icra eder. Bu eklemlenme, reformist hattın ötesine geçerek, kesintisiz devrimci görevlerin stratejik bütünlüğünü inşa edecektir. Bu anlamıyla kadro çalışması sadece bir disiplinli çalışma değil ideolojik hegemonyaya karşı alternatif bir hegemonyayı inşa eden özneleşme alanıdır.
Devrimci kadronun bu görevleri icra ederken en önemli işleviyse bireylerin ideolojik aygıtlar aracılığıyla çağrılarak konumlandırıldığı pozisyonları dönüştürmek; kitlelerin burjuva ideolojisinin özne pozisyonlarından koparılarak devrimci bir özneleştirmeye yönlendirilmesini sağlamaktır. Yani kadro sadece örgütleyici değil ideolojik yeniden konumlanmanın da örgütleyicisidir. Bu anlamda kadro, bugünden kendisini de yeniden inşa ederek geleceğin insanını yaratma görevinin üstlenicisidir.
Devrimci kadro aynı zamanda üretken gerilim ilişkisinin de takipçisidir. Devrimci kadro, bu dengeyi işleterek temel siyasal yönelim ve stratejileri tabandan gelen deneyim ve geri bildirimle besler; yerel taktikleri hızla koordine ederek ortak siyasal hatta eklemler. Böylece kurulan akış, asgari müştereklerde ortaklaşılarak açılan her mevzinin reformist tavana sıkışmasını engeller her birini rejimin çift katmanlı suni dengesinin kırılacak zayıf halkalarına bağlayarak kesintisiz görevler zincirinde ileri itilmesini sağlar. Üretken gerilim doğru işletildiğinde, evrimsel birikimler devrimci sıçrama eşiğine taşınacak; kadro çalışması da bu eşikleri tanımlayan ve zorlayan süreklilik mekanizması haline gelecektir.
Sonuç olarak, devrimciler çalışması, kitle hareketlerinin sürekliliğini örgütleyen, reformist sınırları aşan ve kesintisiz devrimci iradenin taşıyıcısı olan siyasal bir damar olarak kavranmalıdır. Partiyi hareket halindeki bir organizma yapan şey, işte bu kadro damarının sürekliliğidir. Kadro olmadan parti, kitle zeminiyle bağını kaybeder; kitle olmadan kadro devrimci iradenin sürekliliğini sağlayamaz. İşte bu ikili bütünlük, kesintisiz hareketin stratejik omurgasını oluşturur.
Kadro çalışması, anın kopuşu gerektiği anda hazır olmak için bugünden kendisini kuran çalışma anlamına gelmektedir. Bu kuruculuk, günün görevlerini ıskalamadan kopuşun gerektiği anlara hazırlıklı olmayı hedefleyen kuruculuktur. Öncülüğün hareket içinde inşası olarak devrimciler çalışması, devrimci kopuşun çekirdeğidir.
B) Komite – Koordinasyon – Komün Kültürü (3K)
Parti–hareket hibritinin kitlelerle kurduğu bağın ve devrimci kadro çalışmasının sürekliliğinin, kalıcı ve işlevsel örgütsel formlara kavuşması hayati önemdedir. Bu formlar, klasik dar örgüt şemalarının bürokratik hantallığını da kendiliğindenci hareketlerin süreksizliğini de aşacak mahiyette olmalıdır. Devrimci bir çıkışın bugünkü örgütsel zemini, doğrudan katılımı, kolektif aklı ve gündelik yaşamın örgütlenmesini esas alan yapılar üzerinden kurulmalıdır. Yerel çelişki ve dinamikleri, neoliberal kapitalizme ve faşizme karşı devrimci kopuşa bağlamayı hedefleyecek bir siyasal anlayışın inşası zorunludur. Ayrıca bunun yapıları, yarının yaşamının bugünden kurulmasına dair iktidar hedeflerini de örgütleyecektir. İşte bu noktada Komite–Koordinasyon–Komün (3K) kültürü, kesintisiz hareketin örgütsel mantığını ifade eder.
1) Komite: Komiteler, çalışma faaliyetlerinin kurulmasındaki temel yapıtaşlarıdır. Komiteler aracılığıyla kitleler, en yalın ve doğrudan siyasal özneleşme mekanlarında örgütlenecektir. Komiteler, temel olarak halkların kendi sorunlarını tartışabildiği, çözüm üretebildiği, iradesini formüle edebildiği alan olarak aynı zamanda devrimci ve doğrudan demokrasinin en köklü nüvesidir. Komiteler, faşizmin merkezileştirici ve bastırıcı aygıtlarına karşı tabandan- yerelleşerek yükselen bir demokratik/komünal odaktır. Bu bakımdan komite, yalnızca geçici bir örgütlenme olmayıp kitlelerin siyasal yaşama doğrudan katılımının, kesintisiz bir biçimde sürdürülmesinin garantisidir. Faşizmin baskı mekanizmaları, bireyleri yalnızlaştırmaya, toplumsal dayanışma bağlarını çözmeye ve siyaseti profesyonel kastların tekeline hapsetmeye çalışırken komite kültürü tam tersine, siyaseti gündelik yaşamın en küçük hücresine kadar taşır.
Komiteler, yalnızca mevcut düzenin baskılarına karşı savunma/direnç mevzileri olarak ele alınamayacaktır. Komiteler aynı zamanda yarının toplumunun nüveleridir. Yani komite, bugünün faşist ve kapitalist iktidarına karşı direniş örgütlemekle sınırlı olmayıp aynı zamanda geleceğin özgürlükçü-devrimci toplumsal ilişkilerini bugünden kurmaya yönelmiş bir kurucu özneleşme alanıdır. Bu nedenle komite pratiği, kitlelerin yalnızca “mücadele eden” değil, aynı zamanda “inşa eden” özneler haline gelmesini mümkün kılar.
Burada kadroların görevi, komiteleri yukarıdan yöneten bir “merkez” işlevi görmek değil kitlelerin inisiyatif almasını teşvik eden, onları karar alma ve uygulama süreçlerinde özneleştiren bir katalizör işlevi görmektir. Komitelerden çıkan deneyim, yalnızca yerel bir faaliyetin değil aynı zamanda yeni bir toplumun kadrolarının yetişme mekânıdır. Kitleler, komite kültürü içinde yalnızca kendi somut sorunlarını çözmekle kalmaz aynı zamanda devrimci bir örgütlenme disiplinini, dayanışma pratiğini ve kolektif karar alma yeteneğini öğrenir. İşte bu süreç, yarının devrimci kadrolarını bugünden yaratmanın temel mekanizmasıdır.
Komitelerin bu işlevi, kesintisiz devrim anlayışının en canlı ifadesidir: Halkın günlük taleplerinden yola çıkarak onları reformist sınırların ötesine taşıyan, devrimci bir ufka bağlayan ve yeni bir yaşamı bugünden inşa eden bir özneleşme sürecidir. Bu bağlamda komite, sadece “mücadele eden birimler” değil, aynı zamanda halkın kendi iktidarını bugünden kurmaya başladığı, karşı-hegemonya mevzilerinin ilk halkalarıdır. Dolayısıyla komiteler, klasik örgüt anlayışlarında kitleleri ve insanları nesneleştiren bir anlayışın tam tersi olarak, halkı özneleştiren ve kendi kendini örgütleyebilen öznelere dönüştüren karşı-hegemonya kurumlarının ilk halkası olacaktır. Bu özneleşme süreci, yalnızca politik taleplerin dillendirilmesiyle sınırlı olmayıp aynı zamanda yeni bir siyasal kültürün, dayanışma pratiklerinin ve kolektif yaşam biçimlerinin inşası anlamına gelecektir. Komite, bu nedenle geçici bir direniş aracı değil kesintisiz devrimci sürecin kalıcı organizmaları (ama klasik anlamda değil, “canlı organizmalar” olarak) işlevini üstlenir. Halklar, komite pratiğinde yalnızca faşizme karşı direnişi örgütlemeyecek olup aynı zamanda kendisini doğrudan idare edebilme gerçeğinin ilk deneyimlerini yaşayabilecektir.
2) Koordinasyon: Koordinasyonlar, komitelerin birbirinden kopuk, parçalı ve lokal sınırlarda hapsolmaması adına kurulan stratejik bütünleştirme mekanizmalarımızdır. Komitelerin tekil versiyonları halkların katılım ve özneleşme mekanları olarak var olur. Ancak bu komiteler ne zaman ki stratejik bir bağ ve politik bir anlayışla bir bağla birbirine eklemlenirse o zaman anlam bulacaktır. Nitekim stratejik, pratik ve politik bir bağ ile birbirine eklemlenmeyen komiteler dağınıklık ve süreksizlik taşıma ihtimali barındıracaktır. İşte koordinasyonlar bu dağınıklığı aşarak farklı alanlarda üretilen deneyimleri ortak bir siyasal hatta bağlayan örgütsel biçimlerdir.
Koordinasyon, klasik merkeziyetçiliğin bürokratik biçiminden farklı olarak, taban iradesinden yükselen ortak aklın ve stratejik yönelimin kolektifleştirilmesidir. Bu bakımdan, ne komitelerin üzerinde hiyerarşik bir “komuta merkezi” ne de tek tek komitelerin birbirinden bağımsız çalışmasına izin veren gevşek bir ağdır. Koordinasyon, kesintisiz devrimci hareketin siyasal sinir sistemi olarak işler: Komitelerden gelen enerjiyi, deneyimi ve talepleri stratejik bir gövdeye taşır; aynı zamanda bu gövdenin yönelimlerini tekrar komitelere döndürerek çift yönlü süreklilik mekanizmalarını inşa eder.
Bu yapı, klasik merkeziyetçi yaklaşımlardaki stratejik ve politik odaklanma anlayışını ağ siyasetinin yatay esnekliğiyle buluşturan güncel bir formdur. Yani koordinasyon, stratejik ve politik yönlendiriciliğini terk etmeden, taban iradesini bastırmayan; aksine onu stratejik hatta bağlayarak büyüten diyalektik bir örgütlenme tarzıdır. Böylece komitelerin özgünlüğü ve hareket edebilme kabiliyetleri korunurken, aynı zamanda devrimci odağın bütünselliği ve politik anlamda garanti altına alınacaktır.
Koordinasyonun işlevi tek başına fiili örgütsel eşgüdüm olmayıp buna ek olarak kolektif akılla ideolojik bütünlük üretmektir. Çünkü tekil alanlarda verilen mücadeleler – barınma, iş, kadın özgürlüğü, ekoloji, gençlik – kendi başına kaldığında parçalı bir direniş olarak sönümlenmeye açıktır. Koordinasyonlar, kendilerini kurduğu noktada bu parçalı mücadeleleri hegemonik bir zincire eklemleyerek onları ortak devrimci hedefin parçası haline getirir. Böylelikle her bir komitenin kazanımı, reformist sınırda donmaz; koordinasyon sayesinde kesintisiz devrimci sürecin halkaları haline gelir. Devrimci bir çalışmanın nihai hedeflerine uygun olarak bu kopuşu sağlayacak olan da kadro çalışmasının bizzat kendisidir.
Koordinasyonlar sadece komitelerin yukarıya veri ve pratik aktardığı bir kanal olarak işlemeyip aynı zamanda merkezi politik aklın tabana döndüğü; orada yeniden biçimlenerek bir akış aldığı mekanizmadır. Yani kitle çalışmasının içerisinde koordinasyonlar tek başına yukarıdan aşağıya bir “talimat zinciri” değil aşağıdan yukarıya ve yukarıdan aşağıya çift yönlü olarak işleyen karşılıklı bir devrimci ilerleme mekanizmasıdır.
Kadro çalışması anlamında da koordinasyonlar, kadroların siyasal deneyim ve stratejik yönelimlerini komitelere aktarırken aynı zamanda komitelerin pratiğinden beslenen yeni kadroların ortaya çıkışını da hızlandıracaktır. Bu bağlamda her kademede olduğu gibi koordinasyonlar da aynı zamanda siyasal eşgüdüm ile sınırlı olmayıp kadro sirkülasyonu ve yenilenmesinin de damarlarından birisi olacaktır.
Sonuç olarak koordinasyon, komitelerin toplam enerjisinin ve iradesinin, politik, pratik ve stratejik iradeye dönüşmesini sağlayan, kesintisiz hareketin ikinci ayağını temsil eder. Bu olmaksızın komiteler parçalı, komünlerse yalıtılmış düzeyde kalacaktır. Ama doğru işletilen koordinasyonlar sayesinde, komitelerin canlılığı stratejik bir ufukla birleşir; devrimci özne hem tabandan hem de merkezden iki yönlü olarak aynı anda inşa edilmiş olur.
3) Komün: Komün, kesintisiz hareketin örgütsel modelinde yalnızca siyasal bir biçim değil, aynı zamanda gelecek iddiamızın bugünden ilanıyla kurulan nüvesidir. Komite doğrudan katılımın, koordinasyon stratejik bütünlüğün örgütlenme formu iken; komünler ise halkların gündelik yaşamının devrimci boyutuyla örgütlenmesidir. Yani komün, yalnızca neo-faşizme karşı direnişin aygıtı değil aynı zamanda yeni bir toplumsal örgütlenmenin – yeni bir toplumsal yaşamın bugünden inşasıdır.
Komünler, barınmadan gıdaya, eğitimden sağlığa, kültürden iletişime, dijitalleşmeden emek ilişkilerine kadar halkın tüm yaşamsal alanlarında alternatif üretim, paylaşım, ortaklaşma ve dayanışma mekanizmalarını inşa eder. Bu mekanizmalar, alternatif bir yaşam ve devrimci karşı çıkışın örgütünün ilkelerinin yaşamsal olarak bugünden yaratılması/ortaklaştırılarak yaşatılmasıdır. Bu yönüyle komün, neoliberal kapitalizmin bireyci, parçalı, yalıtıcı ve rekabetçi toplumsal örgütlenmesinin hegemonik etkisini kırarak dayanışma, eşitlik, özgürlük ve kolektif yaşam kültürünü bugünden örgütleyecektir. Faşizmin merkezileşen aygıtları ve topyekûn saldırıları bireyleri yalnızlaştırmaya, toplumsal bağları çözmeye, gündelik yaşamı neo-faşizmin ve sermaye rejiminin tahakkümüne sokmaya çalışırken; komün, tam tersine bu bağları kolektif dayanışmayla tabandan gelişecek şekilde yeniden kurar.
Komün, aynı zamanda her alanda inşa edilmesi gereken alternatif bir saha olduğu kadar bir karşı-hegemonya alanıdır. Kitleler yalnızca politik ve gündelik talepler için değil, gündelik yaşamlarını örgütlemek için de bu alanlara gönüllü katılım sağladığında, devrimcilik soyut bir iktidar hedefi olmaktan çıkacaktır; devrimci yaşam ve alternatif bir dünya somut, yaşanabilir bir alternatif şeklinde var olacaktır. Bu nedenle komünler, halkların “bugünden başka bir dünyanın mümkün olduğunu” deneyimlemeye başlayabilmesini hedefleyen ilk siyasal–toplumsal mekân olacaktır.
Komünlerin örgütlenmesi, kesintisiz devrim ve kesintisiz hareketin örgütünü oluşturma stratejisinin pratik ayağını oluşturur. En nihayetinde sıradanlaşmış gündelik meseleler ve kitle talepleri (kiralara karşı ortak dayanışma, kadınların güvenli alan örgütlenmeleri, çocukların ve gençlerin eğitim hakkı, ekolojik yaşam pratikleri vs.) neo-faşizmin ve kapitalizmin en sert duvarlarına çarpmaktadır. Bu çelişki, komünleri basit bir dayanışma formu olmaktan çıkarıp 3K yapılarının örgütlenmesi iddiasını doğrudan iktidar ve devrim sorununa bağlar.
Komünler, aynı zamanda geleceğin siyasal iktidar biçimi olarak devlet olgusu dışı toplumsal örgütlenme biçiminin nüvesidir. Nihayetinde devlet aygıtı yerine ezilen ve emekçi kitlelerin kendi öz organlarını yaratmadığı bir düzende toplumsal kurtuluşun gerçekleşmesi mümkün değildir. Komün, bu organların bugünden atılmış temel yapı taşları olacaktır. Bu anlamıyla komünler, yalnızca bugünün karşı-iktidar odağı değil, aynı zamanda yarının özgür toplumunun da uygulama bağlamında “prototipleri” olacaktır.
Bu nedenle komünler, geleceğin ertelenmiş bir tasarısı değil, bugünden kurulan bir gelecek pratiğidir. Devrim, yalnızca bir gün ezilenlerin kazanacağı büyük ana indirgenemez; devrim, 3K kültüründen bağımsız olarak devrimci bir kopuş görevi olarak gerçekleştirilecek ana kadar hedefimiz olacakken, buna eşlik edecek şekilde komünler bugünden iktidarın boşluklarını dolduran, kitlelerin kendi öz yaşam alanlarını örgütleyerek yarının toplumunu bugünden inşa etmesidir. Komün, bu iddianın somutlaşmasıdır.
Sonuç olarak komiteler, halkın siyasal özneleşmesini mümkün kılar; koordinasyonlar, bu özneleşmeyi stratejik bir bütünlüğe bağlar; komünler ise tüm bu sürecin gündelik yaşamda ete kemiğe bürünmesi, yeni bir toplumsal düzenin nüvesi olarak bugünden filizlenmesidir. Devrimci iddiamız, devrim hedefini belirlerken bugünün görevlerini de ihmal etmemek anlamıyla bu organlaşmayı gerçekleştirmeyi hedefleyecektir.
C) Kadrolar ve 3K: Devrimci Çalışma Tarzı ve Dengeyi
Kırmak Adına Kesintisiz Hareket – Devrimci Karşı Çıkış
Devrimci kadro, 3K kültüründe yalnızca örgütleyici aktör değil, onun tarihsel sürekliliğini ve stratejik yönelimlerini kuran bir bağ dokusudur. Komitelerin kurulması, koordinasyonların kurulması-eşgüdümü, komünlerin yaşam alanlarında örgütleniyor olması elbette devrimci örgütlenmenin canlı damarları olarak bir hedeftir. Fakat devrim, bir iktidar sorunu olarak edilgen-alanların inşasıyla sınırlı bir problem olarak ele alınamaz. Devrim, devrimci örgütlenmenin voluntarist hamlesinin eseri olacaktır. Bu gerçeğe göre inşa edilmesi gereken bir karşı çıkış mümkün olduğu kadar zorunludur. Dolayısıyla devrimci kadronun görevi bu yapıları “kurmakla yetinmek” değildir; asıl işlev ve esaslı devrimci görev, bu mekanizmaların her birini demokratik görevlerin sınırında tıkanmaktan çıkararak, devrimci görevlerin stratejik bütünlüğüne bağlamaktır. Yani kesintisiz devrim ve karşı çıkışı pratik olarak örgütlemektir.
Kesintisiz devrim, hareket ve karşı çıkış 3K kültürünün inşasıyla birlikte anlamını bu yönüyle bulacaktır: Demokratik görevlerle devrimci görevler, ayrı ayrı aşamalar olarak değil, aynı zincirin halkaları olarak kavranır. Kadro, bu zincirin kurucu halkası olarak devrimciler çalışmasını 3K içerisinde örgütleyecektir. Kadronun varlık nedeni, tam da bu iç içeliği somut pratikler üzerinden örgütlemektir. Çünkü barınma, iş, özgürlük, kadın eşitliği ya da ekolojik yaşam gibi “demokratik” görünen talepler, Türkiye’nin çift katmanlı suni dengesiyle ve neo-faşizmin sınırlarıyla çarpıştığında doğrudan devrimci bir iktidar sorunu haline gelecektir. Kadronun görevi, bu çelişkiyi ideolojik açıklığa kavuşturmak, esaslı çelişkiyle ilişkisini aktararak hedefi doğru belirlemek ve kitleleri reformist sınırda tutmak yerine, taleplerin devrimci içeriğini örgütlü bir irade haline getirmektir.
Dolayısıyla devrimciler çalışması, 3K mekanizmalarının teknik yürütücüsü olmakla sınırlı görülemeyecektir; buna ek olarak onların tarihsel – siyasal- stratejik yönünü belirleyen, her gündelik talebi kesintisiz görevler zincirine eklemleyen siyasal bağ dokusudur. Bu işlev, kadroya yalnızca örgütçü olmak değil aynı zamanda ideolojik taşıyıcı, dönüştürücü, öncülük kurucu bir rol vermelidir.
Kadro, kitlelerin gündelik taleplerini yalnızca dillendirmekle yetinmez; onları Türkiye’nin yapısal çelişkileri içinde konumlandırır. Taleplerdeki temel olguyu siyasal anlamda kavrar — bağımlı kapitalizmin ve onun neo-faşist siyasal üstyapısının ezilen sınıflarla çatışmasını — bu çelişkiyi kavradığı şekilde her bir demokratik talebi bu çelişkinin keskinleştiği alana bağlar. Örneğin barınma hakkı için kurulan bir barınma hakkı komitesi, yalnızca kira fiyatlarına karşı bir savunma mevzisi olarak örgütlenmeyecek olup; kadro çalışmasının yönlendirmesiyle bu mücadele, inşaat–sermaye–mafya bloğuna karşı topyekûn bir devrimci karşı çıkışa dönüştürülür. Yine işçi direnişlerinde ortaya çıkan geçici dayanışma ağları, kadroların örgütleyici müdahalesiyle kalıcı komitelere dönüştürülebilecektir; bu komiteler koordinasyonlarla bağlanarak sektörler arası politik bir hatta yükseltilir. Ulaşım, çevre, sağlık gibi neoliberal kapitalizmin saldırılarıyla yok edilmek istenen her türlü kamusal hak ve insan özgürlüğü alanı için bu devrimci iddiayı bir karşı çıkış olarak örgütlemek kadronun görevidir.
Kadronun bir diğer işlevi, bu tekil taleplerin reformist sınırlarda – anlık kazanım aldatmacasıyla- tıkanmasını engellemektir. Neoliberal kapitalizmin son otuz yılda yarattığı dönüşüm, en temel kamusal hakları (barınma, sağlık, eğitim, ulaşım, sosyal güvenlik) piyasa ilişkilerine ve sermaye mantığına teslim etmiştir. Bu nedenle, bugün en sıradan hak talepleri bile doğrudan rejimin çift katmanlı suni dengesine çarpar: Bir yanda halkı oyalayan reformist vaatler ve göstermelik düzenlemeler diğer yanda ise sert bir neo faşist saldırı- bastırma mekanizması mevcuttur. Kadro, bu dengeyi kıracak olan stratejik iradenin taşıyıcısıdır. Kitlelere, taleplerinin “düzen içi çözüm” sınırlarını aşamayacağını göstermek, bu taleplerin devrimci bir kopuşla çözülebileceğini kavratmak kadronun asli görevidir.
Bu bağlamda kadro, yalnızca “kurucu” değil aynı zamanda “süreklileştirici” bir rol oynayacaktır. Talep bazlı komiteler, çoğu zaman kendiliğindenlikten doğar; ancak kadronun müdahalesi onları kalıcı örgütlenmelere, koordinasyon ağlarına ve en nihayetinde komünal formlara dönüştürmelidir. Bu dönüşüm, kitlelerin kendi deneyimlerini yalnızca direniş değil aynı zamanda inşa pratiği olarak kavramasını sağlar. Yani kadro, evrimsel birikimlerin devrimci sıçrama anına bağlanmasını örgütleyen temel omurgadır.
Bugünün faşizm gerçeğine ve rejim meselesine bakıldığında, neoliberal dönemde temel haklar meselesi — barınma, sağlık, eğitim, iş güvencesi, basın hürriyeti, ifade özgürlüğü, örgütlenme özgürlüğü vb. — yalnızca demokratik taleplerle sınırlı değildir. Çünkü bu taleplerin karşısında yalnızca piyasanın “doğal sınırları” değil; doğrudan neo-faşist baskı mekanizmaları ve kurumsal zor aygıtı vardır. O yüzden, kadro için bu talepler, aynı zamanda iktidar sorununun güncel biçimleridir. Kadro, bu hak mücadelelerini iktidar mücadelesinin güncel mevzileri olarak kavratarak, her bir gündelik talebi kesintisiz devrimci zincirin halkası haline getirmekle görevlidir.
Sonuç olarak devrimci kadro ve kadro çalışması, 3K mekanizmalarının salt teknik yürütücüsü değil onların tarihsel ufkunu belirleyen, demokratik görevleri devrimci görevlerin bütünlüğüne eklemleyen stratejik özdür. Bu öz, suni dengeyi kıracak olan bağdır: Çünkü kadro, tekil mücadeleleri reformist sınırdan çekip çıkarır, onları politik iktidar sorununa bağlar ve kesintisiz devrimci sürecin kurucu bileşenine dönüştürür.
Faşizmin Merkezileşmesine Karşı İdeolojik ve Pratik
Yerelleşme, Taleplere Öncülük Müdahalesi
Devrimci kadronun ve kadro çalışmasının görevi, yalnızca mevcut örgütsel formları kurmakla değil aynı zamanda bu formları yerellerin somut dinamiklerinden besleyerek devrimci bir ufka taşımakla belirlenir. Burada kritik mesele ve kavram ideolojik yerelleşmedir. Bu kavram her yerelin, her kentin, her mahallenin, her yaşam ve iktidar alanının özgün çelişkilerini gözlemlemek, kitlelerin gündelik yaşamındaki en yakıcı talepleri tespit etmek ve bu talepleri siyasal bir hatta eklemleyebilmektir. Kadro, bu gözlemi “bilgi toplama” faaliyeti olarak değil; kitlelerin kendisini yönetmesi ve doğrudan demokrasi anlayışıyla bağlantılı olarak özneleştirme sürecinin başlangıcı şeklinde kavrayacaktır. Çünkü bir talep, ancak yerelin kendi deneyimi ve pratiğiyle birleştiğinde kitlesel bir meşruiyet kazanır.[2]
Öncülük kavramı, burada salt “yukarıdan rehberlik anlayışı” olarak ele alınmamalıdır. Kadro çalışması, yerelin özgün taleplerini tabandan gelişecek şekilde örgütleyerek, kitleleri kendi söz ve eylemlerinin öznesi haline getirecektir. Ancak bu taban iradesi ya da komiteleşmeler, koordinasyonlar aracılığıyla başka yerellerin deneyimleriyle buluştuğunda, kendi dar sınırlarını aşacak ve devrimci bir odak haline gelme ihtimali taşıyacaktır. Böylece kadro, yerel olanı genel bir siyasal ufka taşıyan dönüştürücü bir işlev görecektir.
İdeolojik yerelleşme aynı zamanda kadronun kendi dönüşüm sürecini de içerir. Kadro, kitlelerin gündelik yaşamındaki talepleri “dışarıdan” taşımak yerine onların içinden çıkar, onlarla birlikte dönüşür ve bu süreci devrimci bir eğitim alanı olarak kavrar. Bu nedenle kadro çalışması, yalnızca örgütleyici değil aynı zamanda öğrenici ve dönüştürücü bir süreçtir. Kitlelerin barınma, iş, sağlık, eğitim, ekoloji, kadın özgürlüğü gibi alanlarda geliştirdiği deneyimler, kadro için siyasal yönelimlerin beslenme kaynağıdır.
Buradaki temel fark, reformistlerin ve düzen içi unsurların yaptığı gibi talepleri “yerel sorunlar” düzeyinde bırakmak değildir. Reformizm, talepleri dar bir çerçeveye hapsederek onları rejimin “çözülebilir sorunları” ya da ertelenebilir problemleri kategorisine indirger. Oysa devrimci kadro çalışması için her talep, kendi özgül bağlamında reformist sınırın ötesine taşındığında siyasal bir kopuş momentine dönüşebilir. Çünkü barınma, sağlık, eğitim, ulaşım, iş güvencesi, kadın özgürlüğü veya ekolojik yaşam gibi meseleler, neoliberal kapitalizmin yapısal saldırıları ve faşizmin baskıcı aygıtlarıyla doğrudan kesişmektedir. Bu nedenle her yerel mücadele, yalnızca bir sosyal talep değil aynı zamanda mevcut düzenin meşruiyetine yönelmiş siyasal bir itirazdır. Kadro, bu momenti kavradığında ve kitlelere aktardığında, “yerel sorun” devrimci karşı çıkışın ilk halkasına dönüşecektir.
Devrimci kadro, bu işlevi yerine getirirken “ideolojik yerelleşme”yi temel yöntem olarak kavrar. İdeolojik yerelleşme, kitlelerin gündelik deneyimlerinden öğrenmek, taleplerini kendi sözleriyle ifade etmelerini sağlamak, fakat aynı zamanda bu sözleri tarihsel-siyasal bir bağlama oturtmaktır. Yani kadro, yalnızca yerelin dilini konuşan değil; o dili devrimci bir stratejik dile tercüme eden özne konumundadır. Bu nedenle kadro, ne “üst akıl” gibi dışarıdan dayatıcıdır ne de yerel deneyimi kendiliğindenci bir sınırda bırakır. Onun işlevi, yerelin gündelik taleplerini devrimci zincirin halkalarına eklemlemek ve bu halkaları kopmaz bir bütünlük halinde örmektir.
Bu noktada, Türkiye’nin çift katmanlı suni denge kavramsallaştırması kritik önemdedir. Bir yanda halkın taleplerini oyalayan, reformist vaatlerle sınırlayan düzen içi çözümler; diğer yanda faşizmin çıplak baskı aygıtları ve zor politikaları mevcuttur. Bu denge, kitleleri ya “beklentici” pasif bir pozisyona ya da bastırılmış bir sessizliğe sürükler. Devrimci kadro, işte bu suni dengeyi kıracak olan iradenin taşıyıcısıdır. Yerel mücadeleleri bu dengenin üzerine yönlendirmek, yani her demokratik talebi doğrudan iktidar sorununun güncel biçimi olarak kavratmak, kadro çalışmasının tarihsel misyonudur. Barınma talebi inşaat-sermaye-mafya bloğuna karşı siyasal bir kopuşa, sağlık hakkı özel hastane ve kamusal hakların yok edilmesine karşı toplumsal mücadelenin mevzisine, ekolojik talepler enerji tekellerine karşı halkın öz örgütlenmesine dönüştüğünde; öncü bir kadro pratik müdahalesi ve mücadelesiyle suni denge hedeflenecek, taleplerin devrimci içeriği açığa çıkacaktır.
Dolayısıyla talep bazlı komiteler, çoğu zaman kendiliğindenlikten doğar; ancak kadronun yönlendirici iradesiyle bu komiteler kalıcılaşır, koordinasyonlarla birleşir, komünlerle gündelik yaşamın alternatif örgütlenmesine taşınır. Bu süreçte kadro, halkın kendi taleplerini kendi sözleriyle dillendirmesini teşvik eder, fakat onları reformist tıkanışa sürüklemez; aksine devrimci bir hattın kolektif inşasına bağlar.
Sonuç olarak devrimci kadro, ideolojik yerelleşme sayesinde kitlelerin taleplerini yalnızca dillendiren değil, onları dönüştüren, örgütleyen ve stratejik bir ufka taşıyan irade merkezi haline gelir. Yerelin gözlemlerinden doğan her talep, kadro eliyle reformist sınırdan çekilip çıkarılır; koordinasyonlarla stratejik bağa oturtulur, komünlerle yeni bir yaşamın nüvesine dönüştürülür. İşte bu bütünlük, demokratik görevlerin devrimci görevlerle iç içeliğini pratik olarak kurar ve çift katmanlı suni dengeyi kıracak olan kesintisiz karşı çıkışın örgütsel omurgasını inşa eder.
D) Emek – Sermaye Çelişkisi ve Parti – Hareket Hibritinin Sınıfla Buluşması
Devrimci örgütün kadro çalışması ve nihayetinde asgari müşterekler hukukunun kitle çalışması olarak parti, yalnızca kimlik, yaşam alanı veya demokratik talepler düzeyinde değil, en esaslı çelişki olan emek-sermaye çatışmasında da kök salmalıdır. İşçi ve emekçiler için neoliberal kapitalizmin yapısal krizi derinleştikçe yalnızca iktisadi değil, aynı zamanda siyasal bir özneleşme potansiyeli doğmaktadır. Genişleyen proleterleşme dalgası ve yelpazenin toplumsal katmanlara çoklu şekilde sirayet etmiş olması, devrimci kopuşta emekçiler ve ezilenler katmanlarının iç içeliğini yükseltmektedir. Ancak bugünün neoliberal koşullarında işçi sınıfı parçalanmış, güvencesizleştirilmiş, esnek üretim ve taşeronlaşma ilişkileriyle bölünmüş durumdadır. Dolayısıyla kadro çalışmasının en önemli görevi, bu parçalı yapıyı devrimci bir politik hatta yeniden bütünleştirmektir. Kitle çalışmasının görevi ise asgari sosyalist müşterek ve taleplerde kitleleri bünyesinde buluşturabilecek kanalları inşa etmektir.
Kadro, işyerlerinde, sendikalarda, üretim alanlarında ve işçi direnişlerinde yalnızca “dayanışma örgütleyicisi” değil, aynı zamanda bu mücadelelerin devrimci yönünü kuran öznedir. Geçici bir işçi direnişi ya da ekonomik taleplerle sınırlı bir grev, kadro çalışmasının örgütleyici iradesiyle kalıcı işçi komitelerine dönüştürülebilir. Bu faaliyet devrimci bir kadro çalışması nüvesi olabileceği gibi somut durumun tahliline göre kitle çalışmasında bir asgari müşterek hukukunun örgütlenmesi olarak da devam edebilecektir.
Bu komiteler, yalnızca işyeri sorunlarını değil, aynı zamanda emek-sermaye çatışmasının bütün siyasal boyutunu gündeme taşıyacak şekilde örgütlenmelidir. Yani ücret artışı veya iş güvencesi talebi, yalnızca ekonomik bir mücadele değil; aynı zamanda kapitalizmin sömürü düzenine yönelmiş devrimci bir karşı çıkış olarak kavratılmalıdır.
Komite ve koordinasyonlar burada kritik bir işleve sahiptir. Kadrolar, tekil işçi direnişlerini birleştirecek bir örgütsel ufukla sektörler arası koordinasyon kurduğunda, parçalı direnişler bir sınıf hareketine dönüşebilecektir. Örneğin metal işçilerinin grevi, sağlık emekçilerinin direnişiyle; eğitim işçilerinin mücadelesi, lojistik işçilerinin talepleriyle bağlandığında, ortaya neoliberal kapitalizme karşı çok daha bütünlüklü bir karşı çıkış doğacaktır. İşte kadro çalışmasının öncü işlevi, bu dağınıklığı stratejik bir bütünlüğe eklemlemektir.
Komünler ise, işçi sınıfının yalnızca üretim alanında değil, yaşam alanında da örgütlenmesini mümkün kılar. Mahalle komünleri, işçi semtleri ve işçi ailelerinin katılımıyla sınıf mücadelesinin toplumsal boyutunu kurar. Böylelikle emek mücadelesi yalnızca fabrikayla ya da iş alanlarıyla sınırlı kalmaz; barınmadan eğitime, sağlıktan ulaşıma kadar yaşamın her alanına yayılan bir toplumsal örgütlenme biçimi haline gelir. Kadro, işçilerin ekonomik-demokratik taleplerinin neo-faşist baskı mekanizmalarıyla çarpıştığı noktada bu çelişkinin doğrudan iktidar sorunu haline geldiğini kavratır. Örneğin asgari ücret talebi yalnızca ekonomik bir başlık değil, sermaye devletinin bütün politikalarını sorgulatan bir siyasal mücadele alanına dönüştürülebilir.
Sonuç olarak, kadro çalışması, sınıf mücadelesinin örgütleyicisi olarak hareket ettiğinde, 3K kültürü emek-sermaye çelişkisini devrimci kopuş hattına taşır. İşçi sınıfı, yalnızca sendikal veya ekonomik bir özne değil; komiteler, koordinasyonlar ve komünlerle birleştiğinde, halkın tüm kesimlerini devrimci bir blok halinde toparlayacak tarihsel öncü rolünü yeniden kazanır. Ezilenlerin Blokunun örgütlenmesinde sınıfın tarihsel rolü burada yatmaktadır.
Kitle Çalışmasının Sınıf Çalışmasındaki Rolü ve Kesişimsel Hat-Ezilenler Bloku
İşçi sınıfı, günümüz Türkiye’sinde yalnızca üretim alanında sömürülen bir kategori değil; aynı zamanda neoliberal kapitalizmin her alanda görünür kıldığı eşitsizliklerin kesişim noktasında duran bir toplumsal öznedir. Barınma krizinden kadın emeğinin güvencesizleşmesine, gençliğin geleceksizliğinden ekolojik yıkıma, göçmen işçilerin maruz kaldığı ırkçılıktan LGBTİ+’ların sömürü ve dışlanma deneyimlerine kadar her toplumsal mücadele başlığında sınıfın izi sürülebilmektedir. Dolayısıyla sınıf mücadelesi, diğer toplumsal taleplerle eklemlenmediğinde kendi dar sınırlarında kalma tehlikesi barındırmaktadır; diğer mücadeleler de sınıfla buluşmadığında komünist- devrimci ve yapısal bir kopuşa bağlanamayacaktır.
Parti–hareket hibriti, toplamda bu diyalektiği kurmak için vardır. Parti, kitle çalışmasının siyasal odağı olarak, sınıfın ekonomik-demokratik taleplerini diğer toplumsal mücadelelerle kesişimsel bir hat üzerinden örgütleyecektir. Yani barınma hakkı mücadelesi, yalnızca kiracıların ekonomik talebi değil; aynı zamanda kadınların güvenceli yaşam hakkı, gençlerin geleceğe tutunma mücadelesi, göçmenlerin barınma hakkı ve ekolojik adaletin parçasıdır. Kadro çalışmasının işlevi, bu kesişimsel hattı kurarak tekil talepleri parçalı mücadeleler olmaktan çıkarıp devrimci bir zincire eklemektir.
Bu bağlamda kitle çalışmasının ideolojik hattı, işçi sınıfını bütün toplumsal mücadelelerin kurucu ve bağlayıcı unsuru olarak yeniden tanımlamaktır. Çünkü sermaye düzeni yalnızca emek süreçlerini değil; kadınların yaşamını, gençlerin geleceğini, doğanın varlığını, kimliklerin özgürlüğünü de aynı tahakküm zinciri içinde kuşatmaktadır. İşte bir kitle çalışması olarak parti, işte bu zinciri kıracak olan tarihsel özneyi — işçi sınıfını — yeniden kurarken; onu diğer mücadelelerle organik bağ içinde kavrayacak, kavratacak ve örgütleyecektir.
Bugünün Türkiye’sinde işçi sınıfı yalnızca “klasik sanayi işçisi” imgesiyle kavranamayacaktır. Neoliberal kapitalizmin kırk yılı aşkın süredir yarattığı dönüşüm, sınıfın bileşimini çok daha heterojen, parçalı ve esnek hale getirmiştir. Prekarya olarak tanımlanan güvencesiz kesimler – taşeron işçiler, çağrı merkezleri emekçileri, platform işçileri, kuryeler, beyaz yakalı güvencesizler – işçi sınıfında tek olmamakla birlikte güncel anlamda hesaba katılması gereken bir ağırlık merkezini oluşturmaktadır. Yine göçmen işçiler, en ağır sömürü koşullarına mahkûm edilen hem ekonomik hem de siyasal baskıyla ezilen bir kesim olarak sınıfın en dinamik damarını temsil etmektedir. Kadın emeğinin esnekleştirilmesi, ev içi görünmez emekle birlikte güvencesiz sektörlerde kadınların yoğunlaşması, sınıf mücadelesini doğrudan feminist bir hattın kesişiminde yeniden kurmayı zorunlu hale getirmektedir. Gençlik, geleceksizlik ve işsizlik cenderesi altında sınıfın yedek gücü değil, bizzat onun öncü öznelerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Dijital emek, bilişim ve yaratıcı sektörlerde çalışan, görünüşte ayrıcalıklı ancak gerçekte yoğun sömürüye maruz kalan kesimler de sınıfın güncel formlarından biridir.
Bu tablo bize göstermektedir ki, sınıfın bugünkü bileşimi, önemini yitirmemekle birlikte yalnızca fabrikalarda ya da atölyelerde değil, kampüslerde, dijital platformlarda, metropollerin kenar mahallelerinde, göçmen işçi pazarlarında, AVM’lerde, çağrı merkezlerinde, ofislerde ve evlerin görünmez emeğinde şekillenmektedir. Parti–hareket hibritinin kitle çalışması, bu parçalı görünümleri tekil alanlarda bırakmayacak; onların her birini devrimci bir zincire eklemeyi hedefleyecektir. İşçi sınıfının bu çok katmanlı yapısını örgütlemek, aynı zamanda kadın özgürlük mücadelesiyle, ekoloji hareketiyle, göçmenlerin eşit yurttaşlık talebiyle ve gençliğin geleceksizlik karşıtı isyanıyla birleşik bir hat kurmak demektir.
Dolayısıyla sınıf çalışmasının devrimci içeriği, yalnızca ekonomik mücadele değil bütün bu toplumsal çelişkilerin sınıf mücadelesi içinde yeniden eklemlenmesiyle anlam kazanır. Parti, bu kesişimsel hattı örgütleyerek sınıfın devrimci öncülüğünü güncelleyecek; kadro çalışması ise bu heterojen tablonun içinde ideolojik bütünlüğü ve kesintisiz devrimci hattı sağlayan karşı çıkışın -kopuşun örgütüne omurga olacaktır.
Bu ideolojik hat, klasik “sınıf indirgemeci” anlayıştan farklıdır. Burada sınıf, sadece ideolojik niteliği gereği tüm diğer çelişkilerin üstünde değil; onların kesişimsel bağ dokusu olarak birleştirici güçte kavranır. Yani kadın özgürlüğü mücadelesi, lubunya hareketi, ekoloji mücadelesi ya da gençlik direnişi sınıfın dışında değil, bizzat sınıfın güncel kompozisyonunun içindedir. Parti, bu kesişimleri siyasal hatta bağlayan ideolojik hattı kurarak sınıfın öncülüğünü günceller. Kitle çalışmasını bu boyutuyla inşa edecek olan parti faaliyetinin asgari müşterekler hukukudur.
Sonuç olarak, kitle çalışması (parti), sınıf mücadelesi ile diğer toplumsal mücadeleler arasında stratejik bir eklemleme hattı kurar. Bu hat, bir yandan parçalı talepleri ortaklaştırır, öte yandan reformist sınırda tıkanmalarını engelleyerek kesintisiz devrimci sürecin halkaları haline getirir. Kadro çalışması, bu hattı hem örgütsel (3K kültürü) hem de ideolojik (öncülük-strateji) düzlemde kurmakla yükümlüdür.
E) 3K Yapısının Parti İçerisinde Kitle Çalışması Olarak
Örgütlenmesi ve Temel İlkeleri
Parti – Hareket hibriti olarak adlandırdığımız formun kitlelerle bağını kalıcılaştıracak olan örgütsel mantık, Komite-Koordinasyon-Komün (3K) kültürüdür. Bu yapı, kendiliğinden inşa edilecek ve gelişecek geçici formlar şeklinde ele alınamayacak olup partinin kitle çalışması içerisinde inşa edilecek bir form olarak ele alınmalıdır. Parti, asgari müşterekler üzerinden şekillenen politik zemini 3K yapısıyla örgütlü bir sürekliliğe dönüştürmelidir. Bu şekilde kitlelerin anlık patlama ve çıkışlarının kalıcı siyasal mevzilere dönüştürülmesi; nihayetinde de parçalı mücadele ve taleplerin ortak bir devrim mücadelesi ufkuna bağlanması mümkün olacaktır.
Bu noktada 3K yapılarının parti içindeki örgütlenme tarzı hem tarihsel öncülük bilincini hem de taban inisiyatifinin kesişimini esas almalıdır. Yani, komiteler sadece bir tür “yerel çalışma grubu” değil doğrudan halkların iradesini ifade ettiği özneleşme alanları; koordinasyonlar yalnızca eşgüdüm değil, stratejik yönelimlerin kolektifleştirildiği siyasal merkezler; komünler ise yalnızca dayanışma ağları değil, alternatif bir toplumsal yaşamın bugünden kurulma alanları olarak kurulacaktır.
1) Komiteler, kitlelerin doğrudan karar alma ve uygulama süreçlerine katılımı garanti altına alacak formatlarla örgütlenmelidir. Kadro faaliyeti burada sadece yöneten değil aynı zamanda inisiyatifi açığa çıkaran ve özneleşmeyi görevlendirme bağlamında teşvik eden bir işlev olarak görülmelidir.
2) Stratejik Bütünlük – Yerel Esneklik ve İnisiyatif Diyalektiği: Devrimci örgütlenmenin canlı kalabilmesi, stratejik bütünlüğün ve yerel esnekliğin birbirini tamamlayan iki kutup olarak birlikte işlemesine bağlıdır. Stratejik bütünlük, hareketin tarihsel yönünü, ufkunu ve siyasal temposunu belirler. Yani hangi temel çelişki üzerinde yoğunlaşılacağı, hangi kopuş anlarının örgütleneceği, hangi taktiklerin reformist sınırlarda tıkanmayı önleyeceği bu ana ufuk sayesinde netleşecektir. Ancak bu ufuk, tek başına soyut bir program ya da yukarıdan inen bir “komuta çizgisi” değildir; onun somutluğu, yerellerin esnek inisiyatifiyle hayat bulacaktır.
Yerel esneklik, kadroların ve komitelerin kendi alanlarının özgün dinamiklerini gözlemleyerek yarattığı taktik yaratıcılıktır. Bir mahallede barınma hakkı mücadelesinden doğan komite, bir işyerinde iş güvenliği ya da ücret talebinden doğan direniş, bir üniversitede gerici rektörlük uygulamalarına karşı gelişen demokratik öğrenci inisiyatifi — her biri kendi zeminin özgünlüğünden çıkacaktır. Bu esneklik olmaksızın strateji, soyut bir merkezileşmeye dönüşür; ancak yalnızca yerel deneyimlere bırakıldığında da parçalı, süreksiz ve kendiliğindenci kalma ihtimali taşıyacaktır.
Dolayısıyla diyalektik önermemizin özü burada yatmaktadır. Merkezi siyasal ufuk ve akıl yön ve ritim verecek; yerel akıl ve esneklik taktik, tempo ve yaratıcılık üretecektir. Bu bakımdan stratejik bütünlük yereli yutmak yerine yerel deneyimleri çoğaltacak; yerel deneyimler ise stratejiden kopmaksızın onu yerele indirgeyerek damıtıp somutlayacaktır. Bu çift yönlü akış, koordinasyon mekanizmalarıyla işleyecektir. Komitelerden gelen deneyimler koordinasyona aktarılacak; burada ideolojik ve politik bir süzgeçten geçerek sonra yeniden yerellere dönerek yeni biçimler alacaktır. Böylece her yerel, yalnızca kendi mücadelesini değil, aynı zamanda bütünün stratejik yönelimini kendi pratiğinde üretme kabiliyetini haiz olacaktır.
Bu model, klasik merkeziyetçiliğin yaratabileceği bürokratik hantallıkla ağ siyaseti adı altında geliştirilen dağınıklığın ötesine geçen bir örgütlenme tarzını temsil eder. Burada merkeziyetçilik, bürokratik bir üst akıldan ziyade stratejik irade ve tarihsel yönelim olarak örgütlenecektir. Yerel esneklik ve stratejik hamle kabiliyeti ise, kitlelerin doğrudan katılımıyla, somut taleplerin siyasal ufka bağlanmasında pratik yaratıcılık olarak örgütlenecektir. İkisinin birleşmesi, devrimci hareketi hem tarihsel hedefinden şaşırtmayacak hem de kitlelerin somut dinamiklerinden ve özneleşme taleplerinden koparmayacaktır.
Sonuç olarak stratejik bütünlük – yerel esneklik diyalektiği, kesintisiz devrimci örgütlenmenin siyasal yaşam damarını oluşturacaktır. Bu diyalektik doğru işletildiğinde, evrimsel birikimler devrimci sıçrama momentlerine taşınacak; kitlelerin gündelik talepleri, reformist sınırda tıkanmak yerine doğrudan iktidar sorununa bağlanacaktır.
3) 3K yapısının işleyiş mekanizması talepten karşılaşmaya, karşılaşmadan siyasal genellemeye ve genellemeden özele indirgenmek suretiyle devrimci kopuşa dönüşmek şeklinde ilerleyecektir. Komiteler, demokratik taleplerin doğrudan ifade edildiği ve örgütlendiği en yalın alanı kuracaktır. Bu talepler, faşizmin engelleriyle karşılaştığında koordinasyon mekanizması devreye girerek onları tekil direnişler olmaktan çıkararak, stratejik bir siyasal genelleme üretecektir. Komünler ise, bu genellemeyi gündelik yaşamın örgütlenmesine taşıyarak, demokratik taleplerin devrimci kopuş ufkuna bağlanmasının bugünden nasıl mümkün olabileceğini gösterecek zeminleri yaratacaktır.
4) Kalıcı Komiteler – Talep Temelli Komiteler: Talep temelli komiteler, kitlelerin en yakıcı sorunlarına verilen anlık yanıtların örgütlenme mekanizmalarıdır. Kiralara karşı barınma komiteleri, işten atmalara karşı işyeri direniş komiteleri, faşizme karşı anti – faşist mücadele komiteleri, ulaşım zammına karşı öğrenci komiteleri gibi yapılar, rejimin baskıcı ve sömürücü politikalarına karşı halkların doğrudan tepkisinin örgütlendiği mecralardır. Bu komiteler, çoğu zaman kısa vadeli ve tek bir başlık etrafında örgütlenir ancak aynı zamanda kitlelerin devrimci potansiyelinin ilk görünürleştiği, özneleşmenin başlangıç momentini temsil etmektedir. Kalıcı komiteler ise, bu kıvılcımı sürekliliğe dönüştüren yapılar olarak ortaya çıkar. Talep temelli bir komite, eğer belirli bir eşiği aşar ve kitlelerde bir siyasal bilinçlenme ile örgütsel disiplin yaratırsa, kalıcı komiteye evrilecektir.
Sonuç olarak, komite tipolojisi ilkemiz şudur: Her talep komitesi, devrimci kadro müdahalesiyle kalıcı komiteye evrilme ihtimalini taşımalı; her kalıcı komite ise 3K zincirinde koordinasyon ve komünlerle bütünleşecek bir ufuk oluşturmalıdır. Bu geçiş sağlandığında, kendiliğinden hareketler reformist sınırlarda sönümlenmek yerine kesintisiz devrimci hatta bağlanacaktır.
5) Özneleşme ve Doğal Önderliğin İnşa Edilmesi: Devrimci örgüt, kendisini sürekli yeniden üreten bir eğitim döngüsüne sahip olmadığında, kadroların niteliği daralır, kitlenin enerjisi reformist kanallara akar. Bu nedenle eğitim, bir “ek faaliyet” değil örgütün varlık sebebinin merkezindedir. Eğitim üç katmanlı bir bütünlükte kavranmalıdır:
İdeolojik Eğitim: Örgütsel ideolojik eğilimlerimizin tam olarak kavranması adına gereken temel metinler, devrim teorileri, çağdaş tartışmalar (ekoloji, feminist teori, queer teori, dijital kapitalizm, emperyalizm vb.) kadronun ideolojik donanımını sağlayacaktır. Kadro bu yönüyle sadece teorik bir ezber ya da bilgi birikimine sahip olmayacak; güncel somut çelişkileri bu çerçevede kavrayabilme yeteneği kazanacaktır.
Örgütsel Yönelim: 3K işleyişi, koordinasyonun rolü, komün pratiklerinin örgütlenmesi, güvenlik protokolleri ve kampanya planlaması gibi başlıklar, kadroya teknik-politik beceri kazandıracaktır. Bu ise örgütün işleyişini yalnızca bilen değil, aynı zamanda başkalarına öğretebilen kadro kuşaklarını üretecektir.
Pratik Faaliyet: Saha çalışması, dijital-iletişim araçlarının kullanımı, kampanya dili geliştirme, kitleyle doğrudan temas pratikleri ve yaratıcı faaliyetler örgütleme gibi unsurlar, kadro ve kitle çalışması için hayati önemdedir. Kadro, bu becerilerle yalnızca örgütleyici değil, aynı zamanda kitlenin ihtiyaçlarını kavrayan ve sahada güven veren bir özne haline gelecektir.
Doğal önderlik: Kitlelerin güvenini ve inancını sahada kazanılan pratik inisiyatifi ve ideolojik berraklığıyla damıtmak anlamında gelişecektir. Örgütün görevi, bu doğal önderlik potansiyellerini açığa çıkarmak ve güçlendirmektir. Bunun için bir tür eşlik sistemi işletilmelidir: Her deneyimli kadro, en az bir genç/deneyimsiz kadroyla birlikte çalışmalı, onu sahada eğitmeli, süreçlere dahil etmeli ve yükseltmelidir. Dolayısıyla komiteler ve koordinasyonlar aynı zamanda sürekli olarak kadro üreten alanlar olarak ele alınmalı ve değerlendirilmelidir.
6) Eleştiri – Özeleştiri ve Kolektif Öğrenme Mekanizmalarının İnşası: Devrimci örgüt, hataları gizleyerek değil, hataları kolektif öğrenmeye çevirerek ilerlediği takdirde başarılı olacak örgüttür. Eleştiri–özeleştiri kültürü, yalnızca bireylerin disiplin altına alınması değil; örgütün yaratıcılığının, esnekliğinin ve sürekliliğinin garantisidir. Her hamle, bir devrimci örgüt, kitle çalışması ve kadro faaliyeti için kısa döngülü bir değerlendirmeye tabi tutulmalı; ne yaptık/ne öğrendik ve neyi değiştirmemiz gerekiyor sorularını içermelidir.
Hata olgusu salt kişiler düzleminde açıklanamayacaktır. Hata olgusu, devrimci bir harekette sürece, örgütlenme biçimine ve yöntemlerine içkin olarak değerlendirilmelidir. Bu ilke, suçlu arayan bir kültür yerine kapasite arttırmayı hedefleyen yaratıcı bir kültürü ikame etmeyi hedeflemektedir. Buradaki yegâne amaç ise dogmatik tekrar, bürokratik donma ve kadro erozyonundan uzaklaşmanın temin edilmesidir.
Bu mekanizma, yalnızca iç işleyişte değil kitle çalışmasında da hayati bir rol oynayacaktır. Nitekim kitlelere ve kitle çalışmasının paydaşlarına güven verecek şey, devrimcilerin “yanılmazlığı” değil, yanlışlarından öğrenme iradesidir. Örgüt, böylelikle sürekli bir “kolektif laboratuvar” haline gelecektir. Bunun sonucu olarak da hem teorik berraklık hem pratik yaratıcılık bu döngüyle kurumsallaşacaktır.
7) Propaganda – Ajitasyon Denkleminde Dijital ve Fiziksel Mecraların Birleşimi: Devrimci bir hareketin sürekliliği, yalnızca iç örgütlenme kapasitesiyle ölçülemeyecek olup aynı zamanda kitlelerin bilincine ve gündelik yaşamına/diline/anlayışına nüfuz edebilme kapasitesiyle mümkündür. Bu nedenle propaganda–ajitasyon, örgütlenme faaliyetinin ve kurumsallaşma girişimlerinin en kritik damarlarından biridir.
Yerel Anlatı ve Merkezi Çerçeve – Asgari Müşterek Diyalektiği doğru inşa edilmelidir. Yereldeki mağduriyet yahut talepler, merkezi bir ideolojik iddia ve çerçeveye bağlanmadıkça sönümlenme ihtimali oldukça yüksektir. Dolayısıyla bu bağın kurulması, yerel deneyimi merkezi bir devrimci ufukla birleştirecektir. Bu noktada ajitasyon ve propaganda faaliyetinin önemi sadece teşhiri değil yönlendirme sürecini içermesi bakımından da hayatidir. İlkesel olarak propaganda ve ajitasyonun aşamaları: Somut yaşam deneyimi (örneğin mağduriyet) – Fail (sermaye, patriyarka, iktidar aygıtları) – Somut talep (Çözüm ihtiyacı) – Ortak çözüm (Örgütlenme, dayanışma, kolektif irade) – Devrimci ufuk (Sistemin aşılması – kesintisiz hareket ve devrimci karşı çıkış) şeklinde bağlantıları içermelidir.
Dijitalleşen bu çağda kısa video, görsel, podcast parçaları, sokak afişleri, sticker’lar gibi formatlar yaygınlaşmıştır. Bu formatların her birisi aynı zinciri farklı formatlarda taşımalıdır. Ancak hiçbir dijital içerik, yüz yüze temasın yerini alamaz. Komite toplantıları, saha ziyaretleri, kapı çalışmaları, kahvehane sohbetleri devrimci ajitasyonun asıl kalıcı zeminleridir. Kitle bağı kuramayan bir faaliyetin gerçekçi zeminlerde var olması mümkün değildir.
8) Eşitlik ve Özgürlük İlkelerinin Doğru İnşası ve İşletilmesi: Devrimci örgüt, ezilenlerin tüm dinamiklerini sınıf siyasetinin önemli birer parçası olarak kavramadığı sürece, kendi saflarında yeniden üreteceği baskı biçimleriyle tıkanacaktır. Bu nedenle eşitlik–özgürlük ilkeleri, ek bir hassasiyet gibi değil örgütsel varlığın kurucu boyutlarından birisi olarak ele alınmalıdır.
Kurucu ilke olarak patriyarka, ırkçılık, heteronormativite, şovenizm gibi olgular — hepsi sermaye düzeninin tahakküm ağlarının parçaları olarak değerlendirilmelidir. Dolayısıyla bunlarla mücadele, sınıf mücadelesinin verildiği kavga zeminin kendisine içkindir. Burada eşit temsiliyet, güvenli alan mekanizmalarının inşası ve alan örgütlenmelerinin kendilerini kurma/örgütleme şekillerinin teşviki gibi ilkeler esaslı bir şekilde işletilecektir. Nitekim bu durum, katılım gibi görülmeyip kurucu ortaklık şeklinde ele alınmalı; nihayetinde de ideolojik bağ ile ana damara bağlanarak ezilenlerin blokunun 3K içerisinde oluşmasının temini sağlanmalıdır.
9) Öz Gücüne Dayanan Ekonomi ve Sürdürülebilirlik: Devrimci örgütün maddi kaynakları, onun politik çizgisi kadar önemlidir. Finansman tarzı, örgütün sınıfsal aidiyetini ve güvenilirliğini belirleyecektir.
Kaynak ve lojistik, devrimci bir örgütün yalnızca teknik bir meselesi değil, doğrudan siyasal karakterini belirleyen bir alanıdır. Örgütün finansman tarzı, sınıfsal aidiyetinin ve bağımsızlığının önemli bir göstergesidir. Bu sebeple kaynak üretimi tabana dayalı küçük ve çoklu katkılarla, aidat ve bağışlarla, kolektif kampanyalarla sürekli şekilde kendisini yeniden üretmelidir. Dayanışma ürünleri, kooperatifler ve kültürel etkinlikler üzerinden yaratılan kaynaklar, yalnızca mali bir destek değil aynı zamanda kolektif ruhun ve ortak üretim kültürünün bugünden bir ifadesidir. Bütün bu akışın denetlenebilir, şeffaf ve herkesin güvendiği ortak bir kasada toplanması, örgütün güvenilirliğini pekiştirir. Bu ilkelerin işleyişi, 3K yapılanma biçimiyle uygun olduğu gibi özneleştirme süreçlerinin de icrai olarak işlemesi adına hayatı önemde olacaktır.
[1] Asgari müşterekler, sadece gündelik taleplerin toplamı değil aynı zamanda çift katmanlı suni dengenin olası kırılma noktalarıdır. Bu müşterekler, neo-faşist terörün ve bağımlı kapitalizmin yapısal sınırlarına çarptığında reformist bir çözüm olanağı kalmadığını gösterecektir. Dolayısıyla mevcut görevler devrimci bir nitelik kazanmak durumundadır. Sonuç olarak kitle çalışması, yalnızca taleplerin dillendirilmesi değil aynı zamanda bu çelişkilerin kesintisiz devrimci hatta bağlanmasını da zorunlu kılmaktadır.
[2] Örnek vermek gerekirse bu bağlamda barınma mücadelesi, yalnızca metropollerdeki yüksek kira sorununa indirgenmez; kırsal bölgelerde toprak gaspı, kentsel alanlarda kentsel dönüşüm ve mafyatik yağma, taşrada mevsimlik işçilerin barınma koşulları gibi farklı biçimler alacaktır. Kadro çalışmasının görevi, her yerelin somutluğunda bu talepleri tespit etmek ve bunları tekil, parçalı sorunlar olmaktan çıkararak ortak bir siyasal bağlama oturtmaktır. İdeolojik yerelleşme, işte bu farklı çelişkileri devrimci bir zincirin halkaları haline getiren ve barınma sorunuyla neoliberal kapitalizmin krizini işaret edebilen yegâne yöntemdir.